ทุกอย่างที่ควรรู้ก่อนเลือกซื้อวีลแชร์

ปฏิเสธไม่ได้ว่า ในยุคที่ประเทศไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงวัย จำนวนผู้สูงวัยที่เพิ่มมากขึ้นในทุกปี การเลือกอุปกรณ์ที่เหมาะสมกับผู้สูงวัยเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่ง เพราะการเลือกอุปกรณ์ที่เหมาะสม ย่อมนำไปสู่คุณภาพชีวิตที่ดีในบั้นปลาย อายุที่เพิ่มขึ้นของคนชรา ร่างกายย่อมจะเสื่อมโทรมเป็นธรรมดา เดินเหินไม่คล่องแคล่วเหมือนตอนวัยหนุ่มสาว วีลแชร์คืออุปกรณ์ในลำดับแรกๆ ที่ผู้สูงวัยหรือผู้ดูแล ควรซื้อมาใช้งาน 

โดยเฉพาะในผู้สูงวัยที่เริ่มช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ วีลแชร์หรือรถเข็นผู้ป่วย เป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ มนุษย์เราเป็นสิ่งมีชีวิตที่ไม่ชอบหยุดนิ่ง การอยู่เฉยๆในบ้าน ไม่สามารถออกเดินทางไปไหนได้โดยอิสระ ย่อมจะนำความทุกข์มาให้ผู้สูงวัย

วีลแชร์ก็เปรียบได้กับอุปกรณ์ที่ทำให้เราสามารถกลับมาเดินทางไปไหนได้อีกครั้ง เดินทางไปไหนได้อย่างอิสระ ได้ออกเดินทางไปสัมผัสกับบรรยากาศใหม่ๆ พบเจอเพื่อนฝูง นอกเหนือไปจากการอุดอู้อยู่แต่ในบ้าน 

วีลแชร์มีหลายแบบหลากประเภท  ราคามีตั้งแต่ไม่กี่พันจนถึงหลักหมื่น การเลือกวีลแชร์ให้เหมาะสมกับผู้สูงวัยซึ่งมีเงื่อนไขทางร่างกายต่างกันไปในแต่ละคน 

การเลือกวีลแชร์ที่เหมาะกับไลฟ์สไตล์  และเหมาะสมกับเงินในกระเป๋า จึงเป็นเรื่องที่ควรใส่ใจ

ความต้องการและความจำเป็นในการใช้งานก็เป็นอีกปัจจัยหนึ่งในการพิจารณาเลือกซื้อวีลแชร์ 

คนที่บาดเจ็บกระดูกหักอาจจะจำเป็นใช้วีลแชร์แค่ในช่วงระยะเวลาสั้นๆ จนกว่าร่างกายจะกลับมาเป็นปกติ หลังจากนั้นก็ไม่จำเป็นต้องใช้วีลแชร์

แต่สำหรับผู้ป่วยอัมพาต วีลแชร์ก็เหมือนเป็นอีกส่วนประกอบหนึ่งของร่างกาย จำเป็นต้องใช้มันไปตลอดชีวิต

วีลแชร์ที่ขายในตลาดส่วนใหญ่จะประกอบด้วย 2 ประเภทคือ วีลแชร์ทั่วไป (Manual Wheelchair ) และ วีลแชร์ไฟฟ้า (Electric wheelchair)  

1.วีลแชร์ทั่วไป ( Manual Wheelchair )

เป็นวีลแชร์ที่ขับเคลื่อนโดยแรงคน ซึ่งมีทั้งรูปแบบที่ผู้ใช้สามารถออกแรงเพื่อขับเคลื่อนวีลแชร์ได้หรือผู้ดูแลใช้ช่วยในการเข็น

 
การเลือกวีลแชร์ที่ดีต้องคำนึงถึงหลายปัจจัยด้วยกัน

• ระยะเวลาในการใช้งาน 

                   ถ้าผู้ป่วยเป็นผู้ป่วยพักฟื้นเช่นอาจจะพักฟื้นจากการผ่าตัดหรือกระดูกหัก และจำเป็นต้องใช้วีลแชร์ในระเวลาสั้นๆ การเลือกวีลแชร์ทั่วไปก็จะตอบโจทย์กับคนกลุ่มนี้ ข้อดีคือราคาถูก ไม่จำเป็นต้องเลือกใช้วีลแชร์ไฟฟ้า ที่มีราคาแพง และเหมาะสมกับผู้ป่วยอัมพาต หรือคนที่จำเป็นต้องนั่งวีลแชร์ไปตลอดชีวิตมากกว่า 

• ร่างกายของผู้ใช้งาน 

  • ผู้ป่วยสามารถใช้งานวีลแชร์ได้ด้วยตัวเองไหม ? 
    
    ถ้าผู้ป่วยมีร่างกายช่วงบนที่แข็งแรงสามารถช่วยเหลือตัวเองได้ เคลื่อนไหวได้สะดวก การเลือกซื้อวีลแชร์รุ่นที่ผู้ใช้งานต้องการเคลื่อนที่ด้วยตนเองได้ ก็จะเหมาะสมกว่าแบบอื่น และตัวเลือกที่เหมาะสมก็คือ self-propelled wheelchair วีลแชร์ในประเภทนี้ส่วนใหญ่จะเป็น แบบล้อใหญ่  แต่ข้อเสียคือผู้ใช้งานต้องมีกำลังแขนมากพอในการใช้งาน เพราะใช้งานไปสักพักจะกล้ามเนื่อแขนจะหมดแรงเอาง่ายๆ 
    
    
  • สำหรับผู้ป่วยที่ร่างกายช่วงบนไม่ได้แข็งแรงมาก และต้องการให้ผู้ดูแลช่วยเข็น อาจจะลองเลือกวีลแชร์ที่น้ำหนักเบา, ล้อเล็ก  มีที่จับติดอยู่ด้านหลังของพนักผิง ทำให้ผู้ดูแลใช้งานได้ง่าย  วีลแชร์ในแบบนี้คือ Transport Wheelchair  ข้อดีนอกจากจะน้ำหนักเบาแล้วยังสามารถพับเก็บได้ง่าย พกพาสะดวก และผู้ดูแลสามารถควบคุมทิศทางของรถเข็นได้ง่าย 
    
    
  • สำหรับผู้ป่วยใหม่ที่ยังไม่คุ้ยเคยกับการใช้งานวีลแชร์อาจจะลองเลือกใช้วีลแชร์ที่โครงสร้างเบาแต่แข็งแรง เช่น Lightweight wheelchair หรือ Ultralightweight wheelchair ที่สามารถใช้งานได้ทั้งผู้ป่วยเองหรือผู้ดูแลเข็น
    
    ข้อดีคือใช้งานง่าย น้ำหนักเบา แข็งแรง และไม่ทำให้ผู้ป่วยเหนื่อยล้าเร็ว  และยังเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีในการฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อก่อนที่จะเปลี่ยนไปใช้วีลแชร์ที่มีขนาดล้อใหญ่ขึ้น 
    
    

• สภาพแวดล้อมในการใช้งาน

                     ใช้งานในบ้าน/ นอกบ้าน การเลือกวีลแชร์ใช้งานในบ้านหรือนอกบ้านย่อมจะไม่เหมือนกัน เช่นเราอาจจะเลือกรถเข็นที่โครงสร้างแข็งแรง ทำจากเหล็กกล้า ซึ่งมีความแข็งแรงทนทาน เหมาะสำหรับใช้ในบ้าน แต่มีข้อเสียคือพกพาไม่สะดวก ไม่สามารถพับเก็บได้  ในขณะที่เราอาจจะเลือกใช้วีลแชร์ที่น้ำหนักเบา สามารถพับเก็บเข้ารถได้ พกได้ไปไหนได้สะดวก ไว้สำหรับใช้งานนอกบ้าน แต่ข้อเสียคือเนื่องจากวีลแชร์ขนาดเล็ก พื้นที่ใช้สอยน้อย ทำให้นั่งนานๆจะไม่สบายเท่ากับวีลแชร์ตัวใหญ่ที่ใช้งานในบ้าน 

2. วีลแชร์ไฟฟ้า (Electric wheelchair / Power Wheelchair)    

สำหรับผู้ป่วย / ผู้สูงวัย ที่คิดว่าจำเป็นจำต้องใช้วีลแชร์ไปตลอดชีวิต อาจจะเพราะสภาพร่างกายที่ไม่แข็งแรง หรือเป็นผู้ป่วยอัมพาตการเลือกใช้งานวีลแชร์ไฟฟ้าก็เป็นตัวเลือกที่เหมาะสม ข้อดีคือมันถูกควบคุมโดยมอเตอร์หรือแบตเตอรี่  ทำให้แทบจะไม่ต้องออกแรงในการควบคุมเลยและยังมีปุ่มควบคุมติดตั้งให้ผู้ป่วยสามารถใช้งานในการบังคับทิศทางวีลแชร์ได้ง่ายๆ  แต่ก็แลกมากับราคาที่สูงกว่าวีลแชร์ทั่วไปมาก  

3. วีลแชร์ที่สามารถปรับระดับได้ (Reclining wheelchair) 

เป็นวีลแชร์ที่สามารถปรับพนักพิงได้ เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ และจำเป็นต้องเปลี่ยนอิริยาบถในการนั่ง รถเข็นประเภทนี้ช่วยให้ผู้ป่วยสามารถเปลี่ยนอิริยาบถได้โดยไม่จำเป็นต้องลุกขึ้นออกจากวีลแชร์ 

ขอบคุณรูปภาพจาก Karma Thailand

4. วีลแชร์แบบปรับยืนได้ (Standing Wheelchair) 

วีลแชร์ที่ช่วยให้ป่วยเปลี่ยนอิริยาบถไปเป็นท่ายืนได้ ซึ่งดีมากๆในการเปลี่ยนอิริยาบถของผู้ป่วยจาก ที่ต้องนั่งบนวีลแชร์นานๆ เปลี่ยนไปเป็นท่ายืนได้ และยังช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถทำกิจกรรมที่ทำไม่ได้ตอนนั่งอยู่บนวีลแชร์มาขึ้น เช่นการทำอาหาร 

5.รถเข็นปรับเอนได้ ( Tilt-in-space wheelchair) 

ปัญหาอย่างหนึ่งของผู้ป่วยอัมพาตคือแผลกดทับซึ่งเกิดจากการที่ร่างกายอยู่ในอิริยาบถใดอิริยาบถหนึ่งนานๆ เช่นนอนบนเตียงนานๆ หรือนั่งบนวีลแชร์นานๆ  และหนึ่งในวิธีแก้ปัญหาเหล่านี้คือเลือกวีลแชร์ที่สามารถเปลี่ยนอิริยาบธของคนไข้ไปตำแหน่งอื่นๆได้ ซึ่งจะช่วยให้น้ำหนักไม่กดทับไปที่ส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายนานเกินไป ช่วยป้องกันไม่ให้เกิดแผลกดทับ 

6. All-Terrain wheelchair

วีลแชร์สายลุย เหมาะสำหรับคนที่ชอบทำกิจกรรมเอาท์ดอร์เช่น ไปว่ายน้ำ, ไปเที่ยวชายหาด เหมาะใช้งานกับทุกสภาพพื้นผิว 

7. วีลแชร์อเนกประสงค์

นอกจากวีลแชร์ที่กล่าวมาข้างต้นนี้ ยังมีวีลแชร์ที่สามารถถอดแขนออกได้ (Removable Arm ) และ รถเข็นเคลื่อนย้ายผู้ป่วยซึ่งช่วยให้คนไข้สามารถเคลื่อนที่เข้าหรือออกจากรถเข็นได้ง่ายๆ  

ทุกวันนี้ผู้ผลิตต่างก็พยายามคิดค้นนวัตกรรมใหม่ๆ เพื่อตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ของผู้ใช้งานมากขึ้นเรื่อยๆ และในต้นปีที่ผ่านมา ก็มีผลิตภัณฑ์รถเข็นแบบใหม่ ที่เป็นรถเข็นอเนกประสงค์ 4 in 1 สามารถใช้เป็นอุปกรณ์เคลื่อนย้าย, รถเข็น, เก้าอี้นั่งขับถ่ายและรถเข็นอาบน้ำในตัวเดียว ที่สำคัญคือสามารถเคลื่อนย้ายผู้ป่วยจากเตียงเข้ารถเข็นได้ง่ายๆ โดยผู้ดูแลไม่จำเป็นต้องอุ้ม เหมาะมากสำหรับบ้านไหนที่ต้องดูแลผู้สูงวัยที่ต้องพาไปอาบน้ำเป็นประจำ  การมีรถเข็นตัวนี้ จะช่วยแบ่งเบาภาระผู้ดูแลไปได้อีกเยอะ